Cykl zarządzania projektem jest terminem, który opisuje działania z zakresu zarządzania i procedury podejmowania decyzji w cyklu życia projektu (obejmującym najważniejsze cele, zadania i odpowiedzialności, najważniejsze dokumenty i opcje decyzyjne). Podstawowe operacje składające się na cykl zarządzania projektem to: programowanie, identyfikacja, formułowanie, wdrożenie, ewaluacja i audyt. Mimo, że ewaluacja jest na ostatniej pozycji, to stanowi ona bardzo istotny element cyklu zarządzania projektem i niewłaściwe byłoby przyjęcie, że działania ewaluacyjne powinny być prowadzone jedynie jako swego rodzaju zamknięcie cyklu. Po pierwsze, dobrze przeprowadzona ewaluacja ma szanse stać się pierwszym krokiem do programowania kolejnego projektu. Po drugie, dobrze zaplanowana i zrealizowana ewaluacja wymaga podejmowania działań związanych z każdą z wymienionych operacji. Ilustracją tej tezy może być schemat z wydanego w 2004 roku przez Komisję Europejską "Poradnika cyklu zarządzania projektem"¹ .

Rys. 1 Relacje między kryteriami ewaluacyjnymi a matrycą logiczną projektu² .

Ewaluacja projektów i ewaluacja programów opierając się na tych samych koncepcjach i narzędziach różnią się w oczywisty sposób. Ewaluacje programów dotyczą poziomu systemowego, często przeprowadzane są dla całej grupy projektów stanowiących składowe elementu danego programu. Stają się swego rodzaju meta-ewaluacją, odchodząc z poziomu mikro i uogólniając wyniki. Relacje między "podejściem projektowym" a "podejściem programowym" przedstawiono na przykładzie schematu cyklu projektowego z poradnika Komisji Europejskiej cytowanego powyżej³ .

Rys. 2 Cykl projektowy, najważniejsze dokumenty i odpowiedzialności .⁴ .
Naciśnij na rysunek aby powiększyć.

Jednakże w przypadku dużych projektów rola ewaluacji staje się jeszcze bliższa temu, co intuicyjnie przypisujemy ewaluacji programów. Wynika to zarówno ze znacznej wartości poszczególnych projektów, ale jeszcze w większym stopniu z ich złożoności i wpływu na system społeczno-gospodarczy. Dla zilustrowania tej tezy wystarczy sięgnąć do informacji o projektach, którą w sierpniu 2005 r. Polska przekazała do Komisji Europejskiej. Wśród 25 wniosków o dofinansowanie były dwa, które wartościowo (i nie tylko) można porównać z niejednym mniejszym programem. Chodzi mianowicie o projekty:

• Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków w Warszawie - faza III, wartość projektu: 405 544 000 euro;
• Modernizacja linii kolejowej E65 odcinek Warszawa - Gdynia (etap II), wartość projektu: 480 325 000 euro. Kwoty powyższe są niewiele mniejsze od całość środków przyznanych Polsce w postaci dwóch instrumentów: Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Łącznie Polska w ramach obu mechanizmów otrzymała 533,51 mln euro na lata 2004-2009.

---